کدام پنجره‌ها باید حفاظ ایمن داشته باشند؟

02 شهریور 1405


#ساختمان_امن | قسمت ششم


🛡 کدام پنجره‌ها باید حفاظ ایمن داشته باشند؟

🔴 پنجره‌ها و بازشوهای ساختمان، علاوه بر تأمین نور، تهویه و ارتباط بصری با محیط، می‌توانند در صورت دسترسی آسان، به یکی از مسیرهای ورود غیرمجاز به ساختمان تبدیل شوند. به همین دلیل، در ضوابط حفاظتی ـ انتظامی ساختمان‌ها برای برخی پنجره‌ها و بازشوها، پیش‌بینی و اجرای «حفاظ ایمن» الزامی شده است.

⭕️ بر اساس پیوست لازم‌الاجرای مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان، پنجره، تراس و بالکن در طبقات همکف و اول باید به‌منظور ممانعت از ورود غیرمجاز افراد به ساختمان، به حفاظ ایمن و مناسب مجهز باشند. بنابراین، موضوع حفاظ پنجره صرفاً یک انتخاب معماری یا اقدام احتیاطی نیست و در موارد تعیین‌شده در مقررات، بخشی از الزامات حفاظتی ساختمان محسوب می‌شود.

💢 اما الزام حفاظ همیشه به پنجره‌های همکف و اول محدود نمی‌شود. پیوست تأکید دارد عناصری مانند تیر برق، درخت، تابلوی تبلیغاتی، پایه علائم معبر و برخی تأسیسات برق و مخابرات باید به‌گونه‌ای نسبت به ساختمان قرار گیرند که امکان ورود از طریق پنجره، تراس یا بالکن ایجاد نشود. اگر به علت محدودیت فضای شهری امکان تأمین موقعیت مناسب وجود نداشته باشد، باید تمهیدات لازم از جمله نصب حفاظ ایمن و مناسب بر روی تمامی پنجره‌ها، بالکن‌ها و تراس‌های آن ساختمان پیش‌بینی و اجرا شود.

♨️ بیشتر بدانیم
 هر حفاظی، «حفاظ ایمن» محسوب نمی‌شود.
خود پیوست برای این اصطلاح تعریف مشخصی ارائه کرده است. حفاظ ایمن باید مستقل از ابعاد، اندازه، جنس و شکل آن، به‌گونه‌ای طراحی و تولید شود که در محل نصب، به‌سادگی شکسته، جدا، جابه‌جا، تغییرشکل یا تخریب نشود؛ همچنین باید غیرقابل عبور و ضدحریق باشد. بنابراین صرف نصب یک مانع یا چند میله فلزی، بدون تأمین ویژگی‌های مقرر، الزام موردنظر مقررات را محقق نمی‌کند.

♦️ محل قرارگیری پنجره نیز اهمیت دارد.
پیوست برای برخی فضاهای خاص نیز الزامات جداگانه تعیین کرده است؛ برای نمونه، بازشوها و پنجره‌های راه‌پله در طبقات همکف، اول و آخر باید دارای حفاظ ایمن باشند. همچنین برای پنجره‌های حیاط خلوت، حیاط مرکزی و پاسیو نیز متناسب با وضعیت دسترسی، تمهیدات حفاظتی مشخصی پیش‌بینی شده است.

‼️ بنابراین در طراحی و اجرای ساختمان، نمی‌توان الزام حفاظ پنجره‌ها را تنها بر اساس «شماره طبقه» بررسی کرد. ارتفاع، موقعیت پنجره، فضای مجاور و امکان دسترسی غیرمجاز به آن نیز در تعیین تمهیدات حفاظتی اهمیت دارند. هدف نهایی این ضوابط، مسدودکردن مسیرهای بالقوه ورود غیرمجاز و کاهش فرصت وقوع جرم از همان مرحله طراحی و اجراست.

📃 مستند قانونی:
پیوست لازم‌الاجرای مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان
ضوابط حفاظتی ـ انتظامی ساختمان‌ها
بخش پ-۴ | مقررات و تمهیدات کلی
الزامات کلی ساخت و قرارگیری ساختمان
و تعریف «حفاظ ایمن» در بخش تعاریف.