31 مرداد 1405
♻️ در شماره پنجم «نبض انرژی» دیدیم که عملکرد انرژی یک پنجره، تنها به دوجداره یا چندجداره بودن شیشه وابسته نیست؛ شیشه، قاب، درزبندی، نحوه نصب و شرایط قرارگیری پنجره همگی در عملکرد واقعی آن نقش دارند.
☀️ اما حتی یک پنجره با عملکرد حرارتی مناسب نیز با عامل دیگری روبهروست؛
تابش خورشید.
نور طبیعی میتواند کیفیت فضای داخلی را افزایش دهد، اما ورود کنترلنشده تابش خورشیدی، بهویژه در فصل گرم، میتواند موجب افزایش گرمای ناخواسته و در نتیجه افزایش نیاز به سرمایش ساختمان شود.
❇️حالا یک سؤال مهم:
چگونه میتوان از نور خورشید بهره برد، بدون آنکه گرمای ناخواسته آن را نیز وارد ساختمان کنیم؟
🌿 در شماره ۶ «نبض انرژی» به سراغ سایهاندازی و سایهبانها میرویم و میبینیم چگونه جهت تابش خورشید، موقعیت پنجره و طراحی صحیح سایهبان میتوانند در کنترل دریافت انرژی خورشیدی و بهبود عملکرد انرژی ساختمان مؤثر باشند.
شماره ۶ در راه است...
#نبض_انرژی (شماره ۶)
♻️ سایهبانها؛ نور را بگیریم، گرما را نه!
❇️ پنجرهها برای تأمین نور طبیعی و ارتباط فضای داخل با محیط بیرون ضروریاند؛ اما همین بازشوها میتوانند در معرض تابش مستقیم خورشید، به یکی از مسیرهای ورود گرمای ناخواسته به ساختمان تبدیل شوند. این موضوع بهویژه در فصل گرم میتواند دمای فضای داخلی و نیاز به سرمایش را افزایش دهد.
✳️ یکی از راهکارهای مؤثر برای مدیریت این مسئله، طراحی صحیح سایهاندازها است. سایهبان مناسب میتواند پیش از آنکه تابش مستقیم خورشید از شیشه عبور کند، بخش قابل توجهی از آن را کنترل کند؛ در عین حال، اگر بهدرستی طراحی شود، امکان استفاده از نور طبیعی را نیز حفظ خواهد کرد.
اما هر سایهبانی الزاماً عملکرد مناسبی ندارد. جهت قرارگیری پنجره، زاویه و ارتفاع خورشید، شرایط اقلیمی، عمق و موقعیت سایهبان و زمان موردنظر برای ایجاد سایه همگی در طراحی آن مؤثرند. به همین دلیل، یک الگوی ثابت را نمیتوان برای تمام نماهای ساختمان بهکار برد.
💠 نکته مهندسی:
رفتار خورشید در جبهههای مختلف ساختمان یکسان نیست. در بسیاری از شرایط، سایهبانهای افقی برای کنترل تابش خورشید با زاویه ارتفاع بیشتر مناسباند، در حالی که برای تابشهای مایلتر ممکن است استفاده از سایهاندازهای عمودی یا ترکیبی مؤثرتر باشد. بنابراین طراحی سایهبان باید با توجه به جهت نما و مسیر حرکت خورشید انجام شود.
✅ توصیه اجرایی:
سایهبان را صرفاً یک عنصر تزئینی در نما در نظر نگیرید. پیش از تعیین ابعاد و فرم آن، جهت بازشو، شرایط اقلیمی و الگوی تابش خورشید بررسی شود. سایهاندازی مؤثر باید حاصل طراحی باشد، نه یک تصمیم اتفاقی در مرحله اجرا.
📘 مستند مقررات ملی ساختمان:
در الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، کنترل دریافت انرژی خورشیدی از طریق اجزای نورگذر و توجه به راهکارهای مؤثر در عملکرد انرژی پوسته خارجی ساختمان مورد توجه قرار گرفته است.
💡 بیشتر بدانیم:
سایهبان خارجی معمولاً از این جهت اهمیت دارد که تابش خورشید را پیش از عبور از شیشه کنترل میکند. به همین دلیل، محل قرارگیری سایهانداز نیز در میزان اثربخشی آن نقش دارد و صرف وجود پرده یا سایهانداز داخلی الزاماً عملکردی مشابه سایهبان خارجی ایجاد نمیکند.
💚 مجموعه آموزشی «نبض انرژی» با هدف ارتقای آگاهی عمومی و تخصصی، ترویج فرهنگ بهرهوری انرژی و ارائه راهکارهای کاربردی در زمینه مدیریت انرژی در ساختمانها، توسط روابط عمومی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان زنجان تهیه و منتشر میشود.
🌱 دانش مهندسی؛ راهی برای مدیریت هوشمند مصرف انرژی.